Proje ve ECA finansmanı serisi, 1. yazı. Serinin ikinci yazısı: ECA Destekli Finansman: Uygulamalı Bir Rehber

Proje Finansmanı

Kurumsal finansmandan proje finansmanına, teoriden uygulamaya

Yazar
Doğukan Üçlertoprağı
Yayın
Eylül 2026
Okuma süresi
Yaklaşık 5 dakika
Uzunluk
600 kelime, 0 diyagram, 0 tablo

Taslak. Bu sayfa yazım aşamasındadır ve arama motorlarına kapalıdır (noindex).

İçindekiler

Giriş: bir santral, iki soru

Plan

Varsayımsal vaka ile açılış: bir yenilenebilir enerji santrali veya sanayi tesisi, ayrı bir proje şirketinde kuruluyor. İki soru: "Bu yatırımı şirketin bilançosu mu taşıyacak, yoksa projenin kendi nakit akışı mı?" ve "Riskin ne kadarını kim taşıyacak?" Yazının vaadi ve okuma rehberi. Seri notu: bu yazı serinin ilk yazısı, ECA destekli finansman yazısı ikincisi.

Proje finansmanı ve ECA finansmanı: yapı ve kaynak

Plan

Serinin ana fikri: proje finansmanı bir yapıdır (geri ödeme kaynağı ve rücu kapsamı), ECA finansmanı bir kaynak ve risk üstlenme mekanizmasıdır (riski kim taşıyor). Alternatif değiller, kesişebilirler. 2x2 matris diyagramı (kurumsal kredi / proje finansmanı ekseni x ticari banka / ECA destekli kaynak ekseni); ECA yazısındaki Şekil 2 ile aynı görsel dil.

Teori IÖnce kurumsal finansman

Plan

Bilanço üzerinden finansman: tam rücu, kredi verenin bakışı (5C, PD/LGD, rasyolar), teminat, covenant'lar. Kurumsal finansmanın yetmediği yerler: tek varlıklı büyük yatırım, ortak girişimler, bilanço kapasitesi, risk izolasyonu. Kısa tutulacak; ayrıntılar ECA yazısının covenant bölümüne bağlantıyla.

Teori IIProje finansmanı nedir?

Plan

Tanım: proje şirketi (SPV), sınırlı veya rücusuz borç, geri ödemenin projenin nakit akışından yapılması. Kısa ve hafif nüktedan tarihçe (doğrulanacak: 1299 Frescobaldi ve Devon gümüş madenleri, 1970'ler Kuzey Denizi, 1990'lar bağımsız elektrik üreticileri, Türkiye'de YİD ve KÖİ). Avantajlar ve maliyetler.

Teori IIITaraflar ve sözleşme yapısı

Plan

Taraflar diyagramı: sponsorlar, proje şirketi, kredi verenler (MLA, kredi temsilcisi, teminat temsilcisi, hesap bankası), EPC yüklenicisi, işletme ve bakım yüklenicisi, alıcı (offtaker), girdi tedarikçisi, ev sahibi devlet, sigortacılar, danışmanlar. Taraflar tablosu (ECA yazısındaki tabloyla tutarlı terimler).

Teori IVRisk dağılımı

Plan

Risk matrisi: inşaat ve tamamlanma, maliyet aşımı, teknoloji, piyasa ve fiyat, girdi, işletme, kur ve faiz, siyasi, hukuki, mücbir sebep. Her riskin kime ve hangi sözleşmeyle aktarıldığı. "Riski en iyi yönetebilecek tarafa ver" ilkesi ve pratikteki sınırları.

Uygulama INakit akış şelalesi ve hesaplar

Plan

Şelale diyagramı: gelirler, işletme giderleri, vergiler, kıdemli borç servisi, DSRA, bakım rezervi, lock-up testi, cash sweep, ortaklara dağıtım. Hesap yapısı ve rehinler.

Uygulama IIRasyolar ve finansal model

Plan

CFADS, DSCR, LLCR, PLCR, borç kapasitesi, kaldıraç (gearing), vade ve kuyruk (tail), borç servisinin şekillendirilmesi (sculpting). Python ile doğrulanmış sayısal örnek ve tablolar; banka senaryosu ve duyarlılıklar.

Uygulama IIIKaynak yapısı

Plan

Öz kaynak, ortak kredisi, mezzanine, kıdemli borç; ticari bankalar, DFI'lar, ECA dilimleri, tahvil, mini-perm ve yeniden finansman. ECA yazısındaki çoklu ECA diyagramına bağlantı.

Plan

Tamamlanma garantisi, maliyet aşımı desteği, öz kaynak taahhüdü, koşullu öz kaynak. Teminat paketi, doğrudan sözleşmeler (direct agreements) ve kredi verenlerin müdahale hakkı (step-in).

Uygulama VSüreç, dokümantasyon ve hukuk

Plan

Süreç ve takvim (Gantt), durum tespiti raporları (teknik, piyasa, sigorta, hukuk, ESG), finansal kapanış ve kullandırım şartları. Belge seti: ortak şartlar sözleşmesi, alacaklılar arası sözleşme, teminat belgeleri, hesap sözleşmesi, doğrudan sözleşmeler. Türk hukuku boyutu (ECA yazısıyla tekrar etmeden, bağlantıyla).

Uygulama VITürkiye'de proje finansmanı

Plan

Enerji (YEKDEM ve sonrası), KÖİ ve YİD projeleri, hazine garantileri ve borç üstlenim, kur riski, yerli bankalar ve DFI'lar. Güncel mevzuat Eylül 2026 itibarıyla doğrulanacak.

ESG ve Ekvator Prensipleri

Plan

Ekvator Prensipleri, IFC Performans Standartları, kategori sistemi; ECA yazısının ESG bölümüyle tutarlı ve kısa.

Yaygın hatalar ve kontrol listeleri

Plan

Sponsor ve kurumsal finans ekibi için kontrol listeleri: fizibilite, yapı seçimi, finansman süreci, kapanış, işletme dönemi.

Sonuç

Plan

Kurumsal finansman, proje finansmanı ve ECA arasındaki seçim; ECA yazısına geçiş.

Sözlük

Plan

Türkçe-İngilizce, ECA yazısının sözlüğüyle aynı karşılıklar.

Kaynaklar

Plan

Doğrulanan kaynaklar yazım sırasında eklenecek.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, vergisel veya yatırım tavsiyesi değildir.